Basajaun 1997 garapen fasean dagoen dokumental bat da, Josu Zabala Salegiren heriotzari, haren inguruan bizirik dirauen memoriari eta haren kasuaren inguruan oraindik irekita dauden galderei buruzkoa.
Proiektua tentsio oso zehatz batetik abiatzen da: urte luzez zabaldu den bertsio ofizialaren eta haren familiak zein gertuko inguruneak oraindik ere aldarrikatzen duten egiaren arteko distantziatik. Haustura horretatik abiatuta, dokumentalak ikerketa, memoria eta testuingurua uztartzen dituen begirada zinematografikoa proposatzen du, sentsazionalismora edo sinplifikaziora jo gabe.
Gure helburua obra zorrotz, sentiber eta independente bat eraikitzea da, Josu Zabalaren kasua esparru zabalago batean kokatzeko gai izango dena: egiari, galerari, biktimen irudikapen publikoari eta denborarekin inposatu diren kontakizunak berrikusteko beharrari buruzko gogoeta batean, hain zuzen ere.
Goteoko kanpainak dokumentalaren ekoizpena eta postprodukzioa indartzeko, haren independentziari eusteko eta haren zabalkunde publikoa prestatzeko balioko du. Basajaun 1997 dokumental hutsa ez ezik, memoria, elkarrizketa eta begirada kritikorako tresna ere izatea nahi dugu.
Oinarrizko ezaugarriak eta helburuak
Basajaun 1997 ikerketa eta memorian oinarri sendoa duen sorkuntza-dokumental luzea da. Beste proiektu batzuetatik bereizten da, ez delako asmo informatibo huts batetik abiatzen; aitzitik, zabaldutako irudiak, bertsio ofizialak eta bertsio hori oraindik zalantzan jartzen dutenen esperientzia elkarrizketan jartzeko beharretik sortzen da.
Proiektuak dokumentazio-lana, tratamendu zinematografikoa eta esku-hartze kulturalerako borondatea uztartzen ditu. Gure helburua ikuspegi zorrotz, neurtu eta ulerterraza eskaintzea da, hizkera periodistiko hutsaren eta gehiegizko dramatizazioaren artean erori gabe. Filmak nortasun bisual propioa du oinarri, eta narrazioak galderak ireki nahi ditu, ez modu artifizialean itxi.
Proiektuaren helburuak hauek dira:
• dokumentalaren ekoizpen eta postprodukzio fasea bultzatzea
• ikerketa independente eta zorrotz bati eustea
• balio kultural, sozial eta zinematografikoa izango duen dokumental bat eraikitzea
• Josu Zabala Salegiren kasuaren inguruko memoria publikoari ekarpena egitea
• etorkizunean dokumentala emanaldi, solasaldi eta kultur guneetan zabaltzea erraztea
• amaiera eta zabalkundea posible egingo duen babes-komunitate bat sortzea
Zerk bultzatzen zaitu eta zeini zuzenduta dago proiektua
Proiektu hau Josu Zabalaren heriotza isiltasunera, ahanzturara edo behin betikotzat aurkeztu den bertsio bakar batera mugatuta gera ez dadin sortu da. Baita zinema dokumentala kontakizunak berrikusteko, memoria laguntzeko eta hausnarketa partekaturako espazioak irekitzeko tresna baliagarria izan daitekeelako uste sendo batetik ere.
Motibazio nagusia errespetutik, zorrotztasunetik eta independentziatik lan egitea da, oraindik ere galdera irekiekin jarraitzen duen kasu bati berriro begiratzen lagunduko dion film bat eraikitzeko. Gure interesa da hori ikuspegi humano eta zinematografiko batetik egitea, aldi berean familiaren memoriaren pisuari eta urteek joan ahala kasuak hartu duen dimentsio publikoari erreparatuz.
Proiektua dokumental-zinema, memoria, giza eskubideak, justizia eta kontakizun ofizialen berrikuspen kritikoa interesatzen zaien pertsonentzat da. Baina harago ere badoa: gaur oraindik zauri irekia diren istorioei entzun nahi dietenentzat da; kultura-komunitateentzat, gizarte-guneentzat, memoria-kolektiboentzat eta zinema pentsatzeko, hitz egiteko eta elkarrekin galderak berriro egiteko tresna gisa ulertzen duten publikoentzat.
Aldez aurreko esperientzia eta taldea
Basajaun 1997 ikerketa, memoria eta ikus-entzunezko sorkuntzatik lan egiten duen talde txiki batek bultzatutako proiektua da. Prozesuan zehar, materialak biltzen, testigantzak kontrastatzen eta nortasun propioa duen dokumental proposamen bat definitzen joan gara.
Ekoizpena Palomo Filmak-etik artikulatzen da, zorrotztasunaren, independentziaren eta begirada zinematografiko sentiber baten aldeko apustu argiarekin. Horrez gain, proiektuak inguruko laguntza- eta lankidetza-sare hurbil bat du, haren garapena eta etorkizuneko zabalkundea sostengatzen laguntzen duena.